Η ώρα της ευθύνης

Η 18^η Ιουνίου 2012 ήταν μια άλλη μέρα. Ίσως αποδειχθεί μια σημαντική μέρα για την νεότερη ιστορία της χώρας. Μόνο το γεγονός ότι τρεις πολιτικές δυνάμεις από ένα ευρύτατο πολιτικό φάσμα, ξεπέρασαν σύνδρομα και αναστολές χρόνων και συναντήθηκαν αποδεικνύοντας ότι σε έκτακτες συνθήκες μιας χώρας, μπορούν και πρέπει οι πολιτικές δυνάμεις να συνεννοούνται για το κοινό καλό και για το καλό της χώρας. Γιατί σε έκτακτες συνθήκες υπάρχει κοινό καλό και το καλό μιας χώρας. Γιατί αυτό το κοινό καλό, το καλό της χώρας σε τέτοιες έκτακτες συνθήκες, ξεπερνάει τα κομματικά σύνορα, υπερβαίνει τις ταξικές και κοινωνικές διαφορές σε μεγάλο βαθμό. Δηλαδή, σε συνθήκες μιας κρίσης όπως αυτή που περνά σήμερα η χώρα μας, που η διάσταση της παίρνει εθνικό χαρακτήρα, τότε οι πολιτικές δυνάμεις πρέπει να δείχνουν την μέγιστη ροπή προς εθνική συνεννόηση.

Και ποιο είναι σήμερα το κοινό καλό, το καλό της χώρας θα ρωτήσει κάποιος καλοπροαίρετος ; 

Άμεσα η αποφυγή της άτακτης χρεοκοπίας της χώρας και μεσοπρόθεσμα η ολοκληρωμένη αντιμετώπιση του δημόσιου χρέους της χώρας μέσα από τις διαδικασίες της δημοκρατικής ολοκλήρωσης μιας Ευρώπης που αλλάζει και ο μηδενισμός του πρωτογενούς μας ελλείμματος με τον εξορθολογισμό των δημοσίων δαπανών και την αύξηση των εσόδων του Κράτους. Και ταυτόχρονα  η αντιμετώπιση των δικών μας προβλημάτων, -ανεξαρτήτως μνημονίων- της αποφασιστικής προώθησης των δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων, η εφαρμογή της αξιοκρατίας και της αξιολόγησης στο δημόσιο τομέα, το ξήλωμα του πελατειακού συστήματος και των κρατικοδίαιτων συντεχνιών και τόσα άλλα που πρέπει να γίνουν για να μετατρέψουμε το Κράτος μας σε ένα σύγχρονο δημοκρατικό αστικό Κράτος. Γιατί αυτό είναι το ζητούμενο σήμερα στη χώρα μας και όχι ο σοσιαλισμός. Και λέμε ανεξαρτήτως μνημονίων, γιατί αυτά που πρέπει να γίνουν σήμερα στη χώρα–πριν πολλά χρόνια θα λέγαμε καλύτερα-, είναι ντροπή σήμερα για το πολιτικό σύστημα να τα εμφανίζει ως απαιτήσεις της τρόϊκας. Δηλαδή το περιουσιολόγιο, το κτηματολόγιο, ο χωροταξικός σχεδιασμός της χώρας, η πάταξη της φοροδιαφυγής, η κατάργηση κάποιων συντεχνιακών «κατακτήσεων» σε βάρος της υπόλοιπης κοινωνίας, η ενοποίηση των ασφαλιστικών ταμείων και των υπηρεσιών υγείας, όλες αυτές τις μεταρρυθμίσεις είναι δυνατόν να μην μπορούμε να τις κάνουμε μόνοι μας και να επικαλούμαστε το μνημόνιο και την τρόϊκα ; Ας τελειώνουμε επιτέλους με τις λεγόμενες μνημονιακές ή αντιμνημονιακές πολιτικές. Δεν υπάρχουν τέτοιες. Αυτές ήταν μόνο στην πολιτική φαντασία κάποιων που έχτισαν όλη την πολιτική τους και την επικοινωνιακή τους Στρατηγική σε μια ανύπαρκτη πολιτικά αντίθεση. Μνημόνιο ή αντι-μνημόνιο. Γιατί κάνουν το ίδιο στην ουσία με τις πολιτικές δυνάμεις που Κυβέρνησαν τα τελευταία σαράντα χρόνια και έχουν την βασική ευθύνη για τα σημερινά αδιέξοδα της χώρας, οι οποίες κρύφτηκαν πίσω από την τρόϊκα και δεν προώθησαν καμιά μεταρρύθμιση, έρμαια του πελατειακού τους συστήματος και των ισχυρών συμφερόντων που αντιδρούν μανιασμένα σε κάθε αλλαγή που μπορούν να θίξουν τα προνόμια τους. Όμως σήμερα κανείς δεν μπορεί να συνεχίσει να κρύβεται πίσω από τα μνημόνια και την τρόϊκα. Γιατί μπροστά στον καθένα θα τίθενται αμείλικτα τα ερωτήματα που θα απαιτούν απαντήσεις. Είσαι υπέρ ή κατά του περιουσιολογίου ; Είσαι υπέρ ή κατά των μεταρρυθμίσεων ; Και εκεί θα κριθούν όλοι, συμπολιτευόμενοι και αντιπολιτευόμενοι.

Γιατί αυτή είναι η κυρίαρχη αντίθεση σήμερα, για να κάνουμε και μια προσέγγιση από μαρξιστική σκοπιά. Σήμερα καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε αντιθέσεις, όπως δημοκρατικό ή πελατειακό κράτος, συντεχνιακά συμφέροντα ή κοινωνικά συμφέροντα, φοροδιαφυγή ή φορολογική δικαιοσύνη, αξιοκρατία ή αναξιοκρατία, ανομία ή τήρηση των νόμων, αξιολόγηση ή ισοπέδωση, διαφάνεια ή αδιαφάνεια, ίσες ευκαιρίες για όλους ή ευνοιοκρατία, κ.ο.κ.  Αυτές είναι οι κυρίαρχες αντιθέσεις που καλείται να αντιμετωπίσει σήμερα αυτή η Κυβέρνηση συνεργασίας, χωρίς ιδεοληψίες και κομματικές περιχαρακώσεις.

Και τι θέλει η Δημοκρατική Αριστερά στην Κυβέρνηση αυτή ; Θα συνεχίσει να ρωτάει ο καλοπροαίρετος πολίτης.

Μα για να προχωρήσουν αυτές οι μεταρρυθμίσεις είναι η απάντηση. Γιατί τα άλλα δύο κόμματα που στηρίζουν αυτή την Κυβέρνηση απέδειξαν ότι, είτε δεν ήθελαν τις μεταρρυθμίσεις και τις αλλαγές αυτές, είτε δεν μπορούσαν πιεζόμενα από τα συντεχνιακά κομματικά τους βαρίδια τύπου «Φωτόπουλου» ή «Λυμπερόπουλου». Εδώ είναι και ο ρόλος της Δημοκρατικής Αριστεράς. Συναισθανόμενη τις ευθύνες της αλλά και τις δυνάμεις που τις έδωσε ο ελληνικός λαός, έπαιξε τον καταλυτικό ρόλο για την συγκρότηση αυτής της Κυβέρνησης. Θα μπορούσε να έμενε απέξω εφόσον τα άλλα δύο κόμματα έχουν την απαραίτητα κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Στην περίπτωση αυτή όμως τι θα άλλαζε με το χθες; Τι προοπτική θα είχε αυτή η Κυβέρνηση ; Νομίζω καμία. Όμως επέλεξε να στηρίξει την Κυβέρνηση και να προτείνει και πρόσωπα –έστω και όχι τόσο έντονα πολιτικά πρόσωπα- που θα στελεχώσουν κάποιες υπεύθυνες Κυβερνητικές θέσεις. Και νομίζω ότι σωστά έπραξε –αν και θα την ήθελα πιο αποφασιστική και με πιο ενεργή συμμετοχή. Όμως σημασία έχει ότι η Δημοκρατική Αριστερά, σπάζοντας μύθους και προκαταλήψεις, αποφασίζει έστω και έτσι να στηρίξει την Κυβέρνηση αυτή, έστω και αν έχει έντονο «μπλε» χρώμα. Η ουσία λοιπόν είναι, ότι η στήριξη της Δημοκρατικής Αριστεράς έπαιξε καταλυτικό ρόλο στην άμεση συγκρότησή της και δίνει κάποια εχέγγυα προοπτικής.

Και είσαι σίγουρος ότι θα πετύχει αυτή η Κυβέρνηση συνεχίζει ακάθεκτος ο καλοπροαίρετος συνομιλητής μου ;

Όχι βέβαια, κανένας δεν μπορεί να διαβεβαιώσει –πριν δοκιμαστεί δηλαδή η Κυβέρνηση -  την επιτυχία της ή την αποτυχία της. Το θέμα είναι ότι δεν υπήρχαν εναλλακτικές λύσεις. Είτε θα έπρεπε να συγκροτηθεί Κυβέρνηση είτε να οδηγηθούμε σε νέες εκλογές. Και όλοι το καταλαβαίνουν ότι σήμερα η χώρα δεν άντεχε νέες εκλογές. Και η μόνη Κυβέρνηση με κάποια προοπτική που θα μπορούσε να συγκροτηθεί ήταν μια Κυβέρνηση με την συμβολή της Δημοκρατικής Αριστεράς. Και η συμβολή της δεν θα είναι μόνο στην συγκρότησή της, αλλά και στην συνέχεια. Στην διαδικασία της διακυβέρνησης. Η Κυβέρνηση δεν είναι πλέον μια μονοκομματική Κυβέρνηση του παρελθόντος, όπου ο κάθε υπουργός και η κομματική γραφειοκρατία καθόριζαν τις προτεραιότητες και τις εφαρμοζόμενες πολιτικές. Στην σημερινή Κυβέρνηση ο κάθε υπουργός δεσμεύεται από το συμφωνηθέν προγραμματικό πλαίσιο, εποπτεύεται και ελέγχεται από τρεις διαφορετικές κοινοβουλευτικές ομάδες, θα ελέγχεται και από την κοινωνία. Πλέον για την κάθε απόφασή τους οι υπουργοί και η Κυβέρνηση συνολικά θα είναι προσεκτικότερη σε σχέση με το παρελθόν. Θα το σκεφτούν πολύ να προσπαθήσουν να περάσουν μεταμεσονύκτιες τροπολογίες. Δηλαδή εξυπηρετήσεις και ρουσφέτια, γιατί πλέον θα είναι περισσότερο εκτεθειμένοι σε σχέση με το παρελθόν και θα γνωρίζουν εκ των προτέρων ότι το παραμικρό τους ολίσθημα, θα είναι ικανό για τον οριστικό τους εξοβελισμό από την πολιτική ζωή. Αυτά, σε συνδυασμό με τις άμεσες αλλαγές που θα γίνουν στο νόμο περί ευθύνης υπουργών θα σηματοδοτήσουν αλλαγές και μεταρρυθμίσεις που τόσα χρόνια βάλτωναν. Άρα υπάρχουν σήμερα κάποιες προϋποθέσεις σχετικής επιτυχίας αυτής της Κυβέρνησης και ο βαθμός της επιτυχίας, θα είναι συνάρτηση των μεταρρυθμίσεων και του βάθους τους, που θα επιχειρήσει να κάνει.

Και κάτι άλλο φίλε συνομιλητή. Είναι καιρός να μαθαίνουμε να συζητάμε και να συνεννοούμαστε. Να εμπεδώνουμε την κουλτούρα της συνεργασίας. Αν είχαμε απλή αναλογική τι θα κάναμε ; Δεν θα συνεργαζόμασταν ; Μάλλον θα είχαμε υποχρεωθεί από πολλά χρόνια τώρα να συνεργαζόμαστε. Όχι, δεν ξεχνάμε τις κομματικές και ιδεολογικές διαφορές. Υπάρχουν και θα υπάρχουν. Ούτε και σήμερα θα κρύψουμε τις διαφορές μας. Και ασφαλώς προτιμώ τις Κυβερνήσεις που θα έχουν μεγαλύτερη προγραμματική και ιδεολογική σύγκλιση. Σήμερα όμως έχουμε έκτακτες συνθήκες, έχουμε δημοκρατικό έλλειμμα που πρέπει να καλύψουμε με την συμμετοχή όσο γίνεται περισσότερων πολιτικών δυνάμεων. Αύριο, σε άλλες συνθήκες οι συγκλίσεις θα είναι σε άλλα θέματα και οι Κυβερνήσεις θα συγκροτούνται όχι σε έκτακτες συνθήκες αλλά σε ευρύτερη προγραμματική και ιδεολογική βάση

Έτσι λοιπόν θα έλεγα ότι η συνεισφορά της Δημοκρατικής Αριστεράς στην χώρα, με την συγκρότηση της Κυβέρνησης αυτής, είναι πολύ μεγαλύτερη από την πολιτική δύναμη που απέκτησε στις τελευταίες εκλογές και αυτό θα μετρήσει στα θετικά από τους πολίτες. Θα μπορούσε να σκαρφαλώσει στα κεραμίδια, όπως κάνουν κάποιες άλλες δυνάμεις στο όνομα κάποιας αντιμνημονιακής ρητορείας, προσδοκώντας κάποια οφέλη από τη φθορά της Κυβέρνησης. Προτίμησε όμως τα δύσκολα, δείχνοντας και την ποιοτική πολιτική της διαφορά από άλλες δυνάμεις. Δεν φοβήθηκε να αναμετρηθεί με τις προκλήσεις της διακυβέρνησης και έδωσε όχι απλά το παρόν, αλλά συνέβαλλε ουσιαστικά. Θα κριθεί για τις επιλογές αυτές, όπως θα κριθούν όλοι για τις επιλογές που έκαναν, κάνουν και θα κάνουν στο μέλλον.

Κώστας Χαϊνάς

Χαλκίδα 21-6-2012

Ποιο είναι το πραγματικό διακύβευμα των εκλογών του Ιουνίου;

Κάποιες πολιτικές δυνάμεις θεωρούν ότι το δίλημμα των εκλογών του Ιουνίου είναι μνημόνιο – αντιμνημόνιο και σε μια αλαζονική εκδοχή του, Μνημόνιο ή ΣΥΡΙΖΑ. (Ομιλία Τσίπρα κατά την παρουσίαση του προγράμματος, http://www.syn.gr/gr/keimeno.php?id=27218). Δηλαδή το ερώτημα που καλούμαστε να απαντήσουμε ως πολίτες και ανάλογα να ψηφίσουμε,  είναι μνημόνιο ή αντι-μνημόνιο; Αυτή η προσέγγιση κατά την γνώμη μου, δεν έχει ουσιαστικό πολιτικό νόημα ούτε τυπικά, ούτε ουσιαστικά. Κατ’αρχήν η έκφραση αντι-μνημονιακός είναι μια «απολιτική» και χωρίς σαφές περιεχόμενο έννοια. Σφόδρα αντι-μνημονιακός είναι ας πούμε και ο Μιχαλιολάκος της «Χρυσής Αυγής» και ο Καμμένος των «Ανεξάρτητων Ελλήνων». Τι σημαίνει αυτό ; Ότι μπορούν να τα βρούνε με τις δυνάμεις αυτές, όσες δυνάμεις έχουν σηκώσει το λάβαρο του «αντιμνημονιακού» και να σχηματίσουν «αντιμνημονιακή» Κυβέρνηση ; Θέλω να πιστεύω πως όχι. Και αναφέρομαι στο ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος μετά την επιτυχία του στις εκλογές της 6^ης Μαίου, ενώ δείχνει κάποια σημάδια «ενηλικίωσης» με κάποιες διορθωτικές δηλώσεις στελεχών του πάνω στο θέμα της καταγγελίας του μνημονίου και της δανειακής σύμβασης και σε μια σειρά άλλα θέματα της πανσπερμίας των απόψεων ΣΥΡΙΖΑ, ταυτόχρονα επιμένει σε κάποια ανύπαρκτα διλήμματα. Επίσης εμφανίζει κάποια αλαζονικά σύνδρομα που σε ένα βαθμό είναι φυσιολογικό να αναπτύσσονται σε κάθε οργανισμό, ως απόρροια κάποιας επιτυχίας του. Να σημειώσω ότι, οι καταγγελίες περί επαχθούς χρέους, περί παύσης πληρωμών, περί μονομερούς καταγγελίας του μνημονίου και της δανειακής σύμβασης και άλλα ηχηρά που ακούγαμε παλαιότερα από το ΣΥΡΙΖΑ, στη σημερινή ομιλία του κου Τσίπρα και των άλλων στελεχών απουσίαζαν παντελώς. Ούτε η λέξη μονομερής ούτε, καν η έκφραση πολιτική καταγγελία του μνημονίου δεν υπήρξε σήμερα στην ομιλία του κου Τσίπρα. Όλα αντικαταστάθηκαν από την έκφραση ακύρωση του μνημονίου. Και ασφαλώς αυτό είναι μια θετική εξέλιξη και νομίζω ότι όσο ο ΣΥΡΙΖΑ θα συνειδητοποιεί τις άμεσες Κυβερνητικές ευθύνες που ίσως καλεστεί από τον ελληνικό λαό να αναλάβει, θα τον προσγειώνει συνεχώς στην πραγματικότητα και στον ρεαλισμό. Όμως το θέμα δεν είναι στις ταμπέλες «μνημονιακός» και «αντιμνημονιακός». Είναι στην ουσία. Και ο Γιάννης Δραγασάκης στην εισήγηση του οικονομικού προγράμματος του ΣΥΡΙΖΑ, ουσιαστικά μας ανέλυσε ένα νέο «μνημόνιο», απλά το ονόμασε «Σχέδιο ανόρθωσης της κοινωνίας και ανασυγκρότησης της οικονομίας». Και αυτό ασφαλώς είναι μια σημαντική πρόοδος, αφού επί της ουσίας, έχουμε μια ολική μετατόπιση του ΣΥΡΙΖΑ προς τις θέσεις της Δημοκρατικής Αριστεράς στο θέμα της διαχείρισης του μνημονίου και της δανειακής σύμβασης. Δηλαδή με την πολιτική ακύρωσης του μνημονίου που υιοθέτησε ο ΣΥΡΙΖΑ, οδηγούμαστε ουσιαστικά στην αποδέσμευση από το μνημόνιο και στην ριζική αναδιαπραγμάτευση των όρων των δανειακών μας συμβάσεων με τους εταίρους, θέσεις που υποστηρίζει πάγια η Δημοκρατική Αριστερά. Ας κάνουμε λοιπόν μια υπόθεση εργασίας λοιπόν και ας δεχθούμε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ μετά τις εκλογές σχηματίζει Κυβέρνηση η οποία έχει την δεδηλωμένη, στηριζόμενη από τη Δημοκρατική Αριστερά και τους Οικολόγους-Πράσινους και ίσως και από κάποιες άλλες δυνάμεις. Τι θα κάνει αυτή η Κυβέρνηση ; Ας πούμε ότι η πρώτη πράξη της Κυβέρνησης αυτής είναι ένα ψήφισμα ακύρωσης του μνημονίου. Βγαίνει λοιπόν ο Πρωθυπουργός και λέει προς τα μέσα και προς τα έξω της χώρας. Κύριοι το μνημόνιο πέθανε.

Ωραία λοιπόν το μνημόνιο πέθανε. Τι κάνουμε τώρα; Τι θα κάνει λοιπόν μια τέτοια Κυβέρνηση ως επόμενο βήμα; Απλά, θα διαπραγματευθεί με τους εταίρους μας –έστω και σκληρά – για να μην σταματήσει η χρηματοδότηση της χώρας που σύμφωνα με όλους, την έχουμε ανάγκη όχι μόνο για να εξυπηρετήσουμε τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας (δάνεια), αλλά και για να καλύψουμε εσωτερικές ανάγκες, αφού συνεχίζουμε να έχουμε πρωτογενές έλλειμμα.  Η Κυβέρνηση αυτή λοιπόν, -μετά από πολλές συγκρούσεις και πιέσεις ένθεν και ένθεν και αξιοποιώντας και το κάπως καλύτερο ευρωπαϊκό και διεθνές κλίμα- θα καταλήξει σε ένα είδος συμφωνίας με τους εταίρους μας, όσον αφορά την αναδιάρθρωση του χρέους, τον μηδενισμό του δικού μας ελλείμματος κ.λ.π., εφόσον πλέον δεν αμφισβητείται από κανέναν, η σταθερή συμμετοχή της χώρας στην ευρωζώνη. Και έτσι τη νέα αυτή συμφωνία, θα την πούμε, Εθνική Συμφωνία Ανόρθωσης της Οικονομίας της Χώρας, για να δώσουμε και μια αναπτυξιακή διάσταση. Στην ουσία όμως θα είναι ένα άλλο «μνημόνιο» έστω διαφορετικό και σαφώς καλύτερο (ελπίζουμε), με αυτό που έχουν υπογράψει οι δύο εκπρόσωποι του καταρρέοντος δικομματισμού. Άρα λοιπόν σημασία έχει η ουσία, το περιεχόμενο και όχι οι ταμπέλες. Και με τις σημερινές του ανακοινώσεις ο ΣΥΡΙΖΑ, προσπάθησε να μας πει τι σκέφτεται για τη χώρα. Ή έστω τι θα επιδιώξει να κάνει. Και στο σημείωμα μας σήμερα θέλουμε να σταθούμε καλόπιστα κριτικά σε κάποιες βασικές θέσεις που εξήγγειλε σήμερα ο ΣΥΡΙΖΑ.

Κατά πρώτον πρέπει να ξανά-σημειώσουμε την ουσιαστική λεκτική αλλά και πολιτική μετατόπιση του ΣΥΡΙΖΑ, από κάποιες ακραίες και άγονες πολιτικά προσεγγίσεις, όσον αφορά το μνημόνιο και τη δανειακή σύμβαση. Μια μετατόπιση που δημιουργεί τις προϋποθέσεις μιας καλύτερης διαπραγμάτευσης της χώρας με τους ευρωπαίους εταίρους μας, από μια νέα προοδευτική Κυβέρνηση με τη σφραγίδα της αριστεράς. Που απομακρύνει επικίνδυνες επιλογές, όπως είναι οι μονομερείς ενέργειες, που ενδεχόμενα μπορούν να προκαλέσουν «ατυχήματα». Γιατί το μέχρι σήμερα δόγμα, δεν μπορούν να μας βγάλουν από την ευρωζώνη, ούτε να σταματήσουν να μας χρηματοδοτούν γιατί φοβούνται το φαινόμενο ντόμινο στην ευρωζώνη, που ακούγαμε ως βασικό επιχείρημα από τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ, -ελπίζουμε ως σήμερα- ούτε αριστερό και δημοκρατικό ακουγόταν και μάλλον εκβιασμό θύμιζε, προς τους ευρωπαϊκούς λαούς. Και σίγουρα δεν αποτελεί μια προοδευτική πολιτική υπεράσπισης της ευρωπαϊκής θέσης και προοπτικής της χώρας.

Κατά δεύτερον, ένα άλλο θετικό βήμα στις θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ αποτελεί η υιοθέτηση από την πλευρά του, ότι υπάρχουν και ενδογενείς αιτίες για την Κρίση, πέρα των Ευρωπαϊκών και εξωγενών παραγόντων. Δηλαδή για πρώτη φορά ο ΣΥΡΙΖΑ αναγνωρίζει –ή έστω τονίζει- ότι δεν φταίει μόνο το μνημόνιο για τα σημερινά αδιέξοδα της χώρας, αλλά υπάρχουν και ενδογενείς αιτίες και απαιτούνται άμεσα μια σειρά από μεταρρυθμίσεις, όπως π.χ., η κατάργηση του πελατειακού συστήματος, η καθιέρωση του περιουσιολογίου, η εφαρμογή των χωροταξικών σχεδίων σε κάθε τομέα, η ολοκλήρωση του κτηματολογίου, η αναμόρφωση του φορολογικού συστήματος κ.ά. Ακόμη και για συνεργασία Δημόσιου και Ιδιωτικού τομέα εξάγγειλε ο ΣΥΡΙΖΑ σήμερα. (Τα περίφημα ΣΔΙΤ που εξόρκιζε παλαιότερα, απλά εδώ τα αναφέρει ως διερεύνηση των δυνατοτήτων για σύναψη προγραμματικών συνεργασιών ανάμεσα στον δημόσιο τομέα και ιδιωτικές επιχειρήσεις). Επίσης για πρώτη φορά ακούστηκε σε κείμενο του ΣΥΡΙΖΑ η λέξη αξιοκρατία, όσον αφορά τη δημόσια διοίκηση και το Κράτος! Όλα αυτά επιβεβαιώνουν την αρχική μας εκτίμηση για την θετική μετάλλαξη των θέσεων του ΣΥΡΙΖΑ σε μια σειρά από βασικά θέματα και την επιβεβαίωση των θέσεων της Δημοκρατικής Αριστεράς ότι, καμιά αντιμνημονιακή ρητορεία δεν έχει αποτέλεσμα αν δεν συνοδεύεται από μια συγκεκριμένη πολιτική δημοκρατικών αλλαγών και μεταρρυθμίσεων του Κράτους.

(http://www.syn.gr/gr/keimeno.php?id=27222 )

Τρίτον, ο ΣΥΡΙΖΑ δυστυχώς σε μια σειρά άλλους τομείς δεν προχώρησε με τον ίδιο θαρραλέο τρόπο, στην αναθεώρηση παρωχημένων και δογματικών θέσεων στήριξης ουσιαστικά συντεχνιακών συμφερόντων. Για παράδειγμα στο θέμα της υγείας, δεν λέει τίποτα για την ανάγκη της ενοποίησης όλων των ασφαλιστικών και συνταξιοδοτικών ταμείων και των φορέων παροχής υπηρεσιών υγείας, στηρίζοντας ουσιαστικά τη διαιώνιση της σημερινής άνισης αντιμετώπισης των πολιτών σε θέματα ασφάλισης, συνταξιοδότησης και παροχής υπηρεσιών υγείας, την συνέχιση του διαχωρισμού σε ευγενή και φτωχά ταμεία, ανάλογα με την συνδικαλιστική δύναμη του κάθε κλάδου. Στο θέμα της παιδείας επίσης, πουθενά δεν αναφέρει το θέμα της αξιολόγησης των εκπαιδευτικών και των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων κάθε βαθμίδας. Γενικά το κείμενο αυτό διαπερνιέται από έναν έντονο κρατικισμό, απότοκο μιας παλαιοκομματικής αντίληψης. Επίσης σε άλλα προβλήματα εστιάζει μόνο στην μη επαρκή χρηματοδότηση. Χρειάζεται όμως και ο κοινωνικός έλεγχος και κυρίως η αξιολόγηση. Και αυτά αποτελούν σοβαρά ελλείμματα για ένα πολιτικό φορέα που φιλοδοξεί σε λίγες μέρες να διεκδικήσει την διακυβέρνηση της χώρας. (http://www.syn.gr/gr/keimeno.php?id=27216).

Συμπερασματικά, ο ΣΥΡΙΖΑ έκανε σήμερα ένα βήμα προς τον ρεαλισμό και την πραγματικότητα. Υπάρχουν βέβαια ακόμη βαρίδια λαϊκισμού και δημαγωγίας στην πολιτική του. Όμως σήμερα έδειξε κάποια δείγματα αλλαγών. Στον δρόμο αυτό αν συνεχίσει, ίσως δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις μιας μεγάλης συνάντησης όλων των προοδευτικών, μεταρρυθμιστικών, οικολογικών, ανανεωτικών και δημοκρατικών αριστερών δυνάμεων, μετά τις εκλογές της 17^ης Ιούνη, για να ανοίξει ένας άλλος δρόμος για τη χώρα μας, με τη σφραγίδα της αριστεράς. Αυτό είναι και το πραγματικό διακύβευμα των εκλογών του Ιουνίου. Συνέχιση της πολιτικής των δύο κομμάτων του μέχρι πρότινος δικομματισμού έστω με παραλλαγές του, ή μια νέα αρχή για την Ελλάδα με τη σφραγίδα της ανανεωτικής και δημοκρατικής αριστεράς ;

Κώστας Χαϊνάς

Χαλκίδα 2-6-2012

Μια ιστορία θα σας πω…

Λοιπόν αυτές τις μέρες συνάντησα ένα παλιό φίλο που είναι καλός στις ιστορίες κάθε είδους. Και πάντα όταν τον συναντάω μου λέει μια ιστορία. Σας μεταφέρω λοιπόν την τελευταία που μου είπε μετά τις εκλογές της 6^ης Μαίου, ως ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εκλογών.

Κάπου στα νοτιανατολικά της Ευρώπης υπάρχει μια χώρα που τη λένε Ελλάδα. Η χώρα αυτή είναι πολύ όμορφη με ωραίες παραλίες και βουνοκορφές και την προτιμούν για τις διακοπές τους πολλοί βορειοευρωπαίοι που ζούνε τις περισσότερες μέρες του χρόνου μέσα στην ομίχλη. Αυτή η χώρα λοιπόν μετά την περιπέτεια της χουντικής επταετίας το 1974, προσπάθησε να ορθοποδήσει. Ένας αέρας αλλαγής έπνεε παντού. Ο άνεμος αυτός έγινε τυφώνας και το 1981 το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα ή ΠΑΣΟΚ, σάρωσε τα πάντα. Και έτσι ένας νέος όρος καθιερώθηκε. Οι μη προνομιούχοι. Έτσι αδικίες χρόνων σε ένα βαθμό αντιμετωπίσθηκαν και κοινωνικές δυνάμεις που για χρόνια ήταν στο περιθώριο, αναβαθμίσθηκαν και μάλιστα οι συντεχνιακοί τους εκπρόσωποι απέκτησαν δικαιώματα που ποτέ τους πριν δεν είχαν. Και μάλιστα παραπάνω απ’αυτά που τους αναλογούσαν. Ή μάλλον χάθηκε το μέτρο και ιδιαίτερα χάθηκε η πλευρά των υποχρεώσεων. Γιατί σε μια κοινωνία έχουμε δικαιώματα αλλά έχουμε και υποχρεώσεις. Και έτσι αργότερα ήρθε και το  «Τσοβόλα δώστα όλα», ένα δόγμα χαρακτηριστικός οδηγός της εποχής. Μια ισχυρή κομματική γραφειοκρατία κατέλαβε το Κράτος και κανόνιζε σχεδόν τα πάντα. Ακόμη και ποιος νόμος θα ψηφιστεί στη Βουλή. Το 1989 μετά από σειρά σκανδάλων, με πιο χαρακτηριστικό αυτό του Κωσκωτά, το κίνημα χάνει την πλειοψηφία και μετά την περιπέτεια της συγκυβέρνησης δεξιάς-αριστεράς και της Οικουμενικής, έχουμε το τριετές διάλειμμα Μητσοτάκη, στο οποίο όμως δεν πρόλαβε να κάνει σχεδόν τίποτα αφού απέναντί του είχε τις ισχυρές συντεχνίες του κινήματος. Άσε που τον έριξε ουσιαστικά ο σημερινός αρχηγός της ΝΔ και τότε υπουργός εξωτερικών της Κυβέρνησης Μητσοτάκη. Έτσι ο Ανδρέας, (μόνο ο συγκεκριμένος ηγέτης –μέχρι σήμερα- αναγνωρίζεται από όλους με το μικρό του όνομα!), παίρνει την ρεβάνς του Ειδικού Δικαστηρίου και σαρώνει στις εκλογές του 1994. Έτσι συνεχίζεται η  ιστορία και συνάμα το πάρτι, των προνομιούχων πλέον. Παρά την αλλαγή της ηγεσίας του κινήματος μετά από δύο χρόνια, με τον σοβαρό και εκσυγχρονιστή Σημίτη -για 1 ψήφο υπερίσχυσε του Τσοχατζόπουλου, σημερινού θαμώνα του Κορυδαλλού- τα πράγματα δεν αλλάζουν και ιδιαίτερα. Το πελατειακό σύστημα είναι τόσο βαθιά ριζωμένο στο Κράτος και οι συντεχνίες τόσο δυνατές σε όλα τα κοινωνικά επίπεδα, που εμποδίζουν να γίνουν έστω και απλές μεταρρυθμίσεις. Έτσι περνάνε οκτώ χρόνια. Το μόνο καλό (;) της περιόδου είναι ότι μπήκαμε στο ευρώ. Και μετά το Σημίτη έρχεται ο Καραμανλής ο νεότερος, ο οποίος για πέντε ολόκληρα χρόνια απλά προήδρευε. Έ, εντάξει έτρωγε και κάνα σουβλάκι στη Ραφήνα. Μπορεί το κίνημα να έχασε την εξουσία αλλά το πελατειακό Κράτος μπορούσε να δουλέψει εξίσου καλά και με τις μπλε συντεχνίες. Άλλωστε εκείνο που χαρακτηρίζει διαχρονικά τους πράσινους και τους μπλε διαπλεκόμενους και τις αντίστοιχες συντεχνίες τους, είναι η αλληλεγγύη. Πριν ήσασταν εσείς, τώρα κάτσετε στην άκρη, έχουμε σειρά εμείς. Αυτό αποτελεί άγραφο νόμο που μπορεί να σου θυμίζει καμόρα ή κάτι τέτοιο. Και όχι μόνο. Το να μην πληρώνεις τους φόρους σου και να μην κόβεις αποδείξεις αν είσαι έμπορος ή ελεύθερος επαγγελματίας είναι μαγκιά. Υπερισχύει το ρητό, εγώ θα σώσω το Κράτος!!! Αν είσαι διαπλεκόμενος επιχειρηματίας με το πελατειακό κομματικό σύστημα, μπορείς να κάνεις δουλειές με το Κράτος, χωρίς να τηρούνται αντικειμενικές και διάφανες διαδικασίες στις προμήθειας και στα έργα, δίνοντας κάτι τις –ποσά καθόλου ευκαταφρόνητα- στους διαμεσολαβητές δημόσιους «λειτουργούς». Αν είσαι γιατρός και έχουν περάσει κάποια χρόνια από τότε που έδωσες τον όρκο του Ιπποκράτη και σ’αρέσει το εύκολο και το μαύρο χρήμα,  μπορεί να είσαι στο ΕΣΥ, αλλά μπορεί να παίρνεις και το φακελάκι. Ή αν είσαι ιδιώτης μπορείς να συνταγογραφείς όσο θέλεις και όποτε θέλεις και να παίρνεις κάτω από το τραπέζι και τα δωράκια σου από τις εταιρίες που προμοτάρεις είτε με ταξιδάκια είτε με άλλες παροχές. Αν είσαι εκπαιδευτικός και έχεις σκυλοβαρεθεί στη τάξη, μπορείς να καταγγέλλεις επαναστατικά το ταξικό και απαξιωμένο εκπαιδευτικό σύστημα και να κάνεις τα ιδιαίτερά σου, χωρίς να δηλώνεις το εισόδημα αυτό. Κανένας δεν σε πειράζει. Αν είσαι για παράδειγμα στη ΔΕΗ,  αρκεί να εμπιστευθείς και να ψηφίζεις τον καπετάν Φωτόπουλο, ο οποίος θα σου εξασφαλίζει όχι μόνο προνόμια και ειδική μεταχείριση σε σχέση με τους υπόλοιπους εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα, αλλά ακόμη και τις διακοπές σου θα σου εξασφαλίζει, με ετήσια χρηματόδοτηση του συνδικάτου από την εταιρία. Αυτός καθαρίζει με μια μπουνιά στο τραπέζι και τρέμουν στο πέρασμά του ακόμη και υπουργοί. Ή αν είσαι ταξιτζής στην Αθήνα με καμιά δεκαριά άδειες που τις εμπορεύεσαι, μην ανησυχείς κανένας δεν θα σε πειράξει, όσο υπάρχει ο καπετάν Λυμπερόπουλος, ο οποίος καθαρίζει για σένα. Ακόμη και το Ραγκούση «έφαγε», όταν προσπάθησε να βάλει κάποια τάξη στην αγορά των ταξί. Και αν είσαι αγρότης τότε αυτό που θα κάνεις είναι το εξής. Κάθε Φεβρουάριο θα κατεβαίνεις με τον καπετάν Μπούτα και τους άλλους καπεταναίους του Θεσσαλικού κάμπου και της ενδοχώρας, θα κλείνετε με τα τρακτέρ την Εθνική Οδό και θα μοιράζεστε πεντακόσια εκατομμύρια ευρώ ετησίως. Μετά μπορείτε να συνεχίζετε την πρέφα σας, μέχρι να πάρετε τις επόμενες κοινοτικές επιδοτήσεις για τις καλλιέργειες που δεν κάνατε ή για αυτές που δήθεν καταστράφηκαν. Και αν έχετε σπείρει τίποτα στον κάμπο, μην ανησυχείτε, τη σοδειά θα την μαζέψουν οι οικονομικοί μετανάστες και μετά θα τους ζητήσετε να φύγουν γιατί μας παίρνουν τις δουλειές. Βέβαια δεν είναι όλοι τέτοιοι. Αλλά η αλήθεια είναι ότι το πελατειακό κομματικό σύστημα σε ωθούσε με κάθε τρόπο να συμπεριφερθείς έτσι. Και εκεί μετρούσαν οι αντιστάσεις του καθένα.

Θα μου πείτε. Λεφτά είχαν οι άνθρωποι, βρήκαν ένα τρόπο να τα μοιράζουν. Όχι φίλε μου. Λεφτά δεν υπήρχαν ποτέ. Τα λεφτά ήταν δανεικά. Κάθε χρόνο 15 με 20 δις. ευρώ δανειζόταν το Κράτος, όχι για να καλύψει τις πραγματικές του ανάγκες, αλλά για να μοιράζει λεφτά αφειδώς δεξιά και αριστερά, για επιδόματα έγκαιρης προσέλευσης, για πλασματικές υπερωρίες και για άλλα οικονομικά κίνητρα διατήρησης σε ετοιμοπόλεμη κατάσταση, έναν τεράστιο κομματικό στρατό, ο οποίος στρατοπέδευε μέσα και πλάι στο Κράτος, που κάθε χρόνο μεγάλωνε όλο και περισσότερο. Μόνο να πούμε ότι εκτός από τον κάθε βουλευτή, κάθε υπουργός, υφυπουργός, γενικός γραμματέας, δικαιούται να έχει δεκάδες παρατρεχάμενους σε κάθε υπουργείο (οι λεγόμενοι μετακλητοί), οι οποίοι μισθοδοτούνται ασφαλώς από το Κράτος. Κάθε δηλαδή πολιτικός διαθέτει ένα μικρό κομματικό στρατό, έτοιμο για κάθε μάχη. Και να ήταν μόνο τα λεφτά του κρατικού προϋπολογισμού που σπαταλήθηκαν έτσι. Πάνω από εκατόν πενήντα δις. ευρώ από τα τέσσερα κοινοτικά πλαίσια στήριξης, που μπήκαν στη χώρα από το 1981 και μετά, αντί να γίνουν, δρόμοι, σιδηρόδρομοι, λιμάνια κ.λ.π., ένα μεγάλο τμήμα απ’αυτά τσεπώθηκαν από τους επιτήδειους του κομματικού πελατειακού συστήματος, είτε υπερτιμολογώντας τα έργα είτε κάνοντας έργα - φαντάσματα. Το γεγονός ότι δεν μπορέσαμε ούτε την Εθνική Οδό Πάτρας – Θεσσαλονίκης να κάνουμε στη διάρκεια τεσσάρων κοινοτικών πλαισίων στήριξης και σήμερα να την αναθέτουμε σε ιδιώτες έναντι σοβαρού τιμήματος για τους πολίτες (διόδια), καταλαβαίνετε το μέγεθος της διασπάθισης του δημόσιου χρήματος. Όμως, μόνο έτσι μπορούσε αυτός ο ετοιμοπόλεμος στρατός να δίνει συνεχείς εκλογικές μάχες, από τη μεταπολίτευση έως και το 2009 και να συγκεντρώνει περίπου το 80% του εκλογικού σώματος, στους δύο πρωταγωνιστές του μέχρι πρόσφατα δικομματικού συστήματος, δηλαδή στο ΠΑΣΟΚ και στη ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ.

Θα πει κάποιος. Οι άλλες πολιτικές δυνάμεις τι έκαναν ; Η αριστερά ; Δεν έχουν ευθύνες ; Μπορεί να μην κυβέρνησαν αλλά μήπως ανέχτηκαν ; Αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία την οποία θα πούμε κάποια άλλη φορά. Τώρα προέχει να δούμε τη συνέχεια της δικής μας ιστορίας. Και έρχεται η παγκόσμια οικονομική κρίση, η οποία ξεσπάει στη μητρόπολη του καπιταλισμού της ΗΠΑ, αλλά δεν αργεί να περάσει στην άλλη μεριά του Ατλαντικού και να χτυπήσει τους πιο αδύναμους κρίκους της Ευρωζώνης. Ελλάδα, Ιρλανδία, Πορτογαλία και έχουμε συνέχεια. Στις εκλογές του 2009 ο Γιώργος Παπανδρέου ο νεότερος κερδίζει τις εκλογές με το σύνθημα «λεφτά υπάρχουν». Όμως λεφτά δεν υπάρχουν. Και οι αγορές δεν φαίνονται διατεθειμένες να συνεχίζουν να μας δανείζουν, έτσι όπως έκαναν βέβαια για χρόνια τώρα. Τα επιτόκια δανεισμού είναι δυσβάστακτα. Και έτσι αναπόφευκτα ζητάμε την συνδρομή των εταίρων μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο ΔΝΤ και έτσι έρχονται τα μνημόνια 1 και 2. Αν αυτό ήταν μοναδική επιλογή για τη χώρα είναι μια άλλη ιστορία, την οποία θα πούμε κάποια άλλη φορά. Βέβαια να πούμε ότι εκτός από τις οριζόντιες περικοπές επί δικαίων και αδίκων που εφαρμόστηκαν (κακώς), σχεδόν καμιά ουσιαστική θεσμική μεταρρύθμιση δεν προχώρησε αν και προβλέπονταν από τα μνημόνια. Κανένας δεν ήθελε να αλλάξει τίποτα. Και εννοούμε το κυρίαρχο πολιτικό σύστημα από τη μια, που αποδείχθηκε όχι απλά ανίκανο να εμπνεύσει τον ελληνικό λαό  για αλλαγή πορείας, αλλά δεν ήθελε και το ίδιο να αλλάξει κάτι. Και αυτό είναι φυσικό. Δεν είναι δυνατόν το πολιτικό σύστημα και το συγκεκριμένο πολιτικό προσωπικό που οδήγησαν την κοινωνία στα σημερινά αδιέξοδα να πολεμήσει αυτά που το ίδιο δημιούργησε. Γι αυτό πρέπει να καταρρεύσει το παλιό για να δημιουργηθεί το καινούργιο. Και από την άλλη τις συντεχνίες, που ανεξαρτήτως κομματικού χρώματος ήταν ενωμένες ως γροθιά σε κάθε μεταβολή των αμαρτωλών κεκτημένων τους. Και αυτό το ζήσαμε σε όλη την περίοδο από το 2010 που μπήκαμε στο μνημόνιο μέχρι σήμερα.

Και έτσι οδηγούμαστε στις εκλογές της 6^ης Μαίου του 2012, όπου έχουμε τα γνωστά καταπληκτικά αποτελέσματα. Το ΠΑΣΟΚ και η ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ παθαίνουν μια πραγματική πανωλεθρία. Τι ακριβώς έγινε ; Πάνω από ένα εκατομμύριο  ψηφοφόροι των δύο κομμάτων μετακομίζουν μαζικά προς τον ΣΥΡΙΖΑ και προς τους «Ανεξάρτητους Έλληνες» του Καμμένου αντίστοιχα. Δεν νομίζω ότι η μετακόμιση αυτή έχει να κάνει με καθαρά πολιτικά και ιδεολογικά κριτήρια. Δεν θέλω να ισχυριστώ ότι δεν υπάρχουν και τέτοια, ή τουλάχιστον κάποιοι είχαν και τέτοια. Έχω την εντύπωση όμως, ότι η μετακόμιση αυτή έχει ως βάση την προσδοκία ότι τα πράγματα θα επανέλθουν στην προ το 2009 κατάσταση. Στο πάρτι που λέγαμε. Ή τουλάχιστον να μην θιχτούν και πολύ. Και για να σου το αποδείξω θα σου αναφέρω έξι φράσεις κλειδιά, που αφορούν μεταρρυθμίσεις ζωτικών τομέων της ελληνικής κοινωνίας για ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό Κράτος, που ένας κοινός νους, θα συμφωνήσει για την άμεση υλοποίησή τους :

1. Εφαρμογή της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης όλων των παρεχόμενων φαρμάκων ώστε να ξέρουμε ανά πάσα στιγμή ποιος γιατρός συνταγογραφεί, ποιο φαρμακείο υλοποιεί τη συνταγή και ποιον ασθενή αφορά.

2. Ενοποίηση όλων των Ταμείων Υγείας και εφαρμογή ενός Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Υγειονομικής Περίθαλψης και καθιέρωση ελεγκτικών συστημάτων στα δημόσια Νοσοκομεία για τον έλεγχο και την παρακολούθηση όλων των δαπανών..

3. Ενοποίηση όλων των ασφαλιστικών Ταμείων στο όνομα ότι δεν υπάρχουν πρώτης και δεύτερης κατηγορίας Έλληνες πολίτες.

4.  Ενιαία αρχή διαχείρισης των δημόσιων προμηθειών, των έργων και των υπηρεσιών με χρήση ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος, με κανόνες διαφάνειας, ώστε να ξέρει ο κάθε πολίτης ποια υπηρεσία προμηθεύεται τι, από ποιον προμηθευτή, σε τι τιμές και ποιες επιτροπές τις ενέκριναν.

5. Μεταρρύθμιση του θεσμικού πλαισίου για τα λεγόμενα «κλειστά» επαγγέλματα, ώστε να μπορεί ο κάθε έλληνας πολίτης να μπορεί να ασκήσει το επάγγελμα που θέλει σύμφωνα με τους ευρωπαϊκούς κανόνες και τις νόμιμες διαδικασίες, χωρίς αποκλεισμούς και στεγανά.

6. Καθιέρωση της αυτοαξιολόγησης και της εξωτερικής αξιολόγησης των δημόσιων υπηρεσιών, των δημόσιων υπαλλήλων, των σχολικών μονάδων, των εκπαιδευτικών τους και όλων των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων κάθε επιπέδου.

Λοιπόν φίλε μου και τα έξι αυτά θέματα λείπουν από τα προγράμματα του ΣΥΡΙΖΑ και των «Ανεξάρτητων Ελλήνων». Γιατί λες ; Για σκέψου λίγο. Και να σου πω και κάτι άλλο. Για αυτά τα έξι θέματα έγιναν οι μεγαλύτερες συγκρούσεις και απεργίες τα δύο τελευταία χρόνια από ταξιτζήδες, γιατρούς και άλλες θιγόμενες συντεχνίες. Σου λέει κάτι αυτό ;

Μάθε και κάτι τελευταίο που θα σε βοηθήσει να απαντήσεις στην ερώτησή μου. Και οι έξι αυτές μεταρρυθμίσεις περιέχονται στα μνημόνια που τόσο κόπτονται να καταργήσουν τα δύο αντι-μνημονιακά κόμματα, ΣΥΡΙΖΑ και «Ανεξάρτητοι Έλληνες».

Για την αντιγραφή της ιστορίας

Κώστας Χαϊνάς

Χαλκίδα 26-5-2012

Τα αποτελέσματα των εκλογών και η μεγάλη ευκαιρία της αριστεράς

Τα αποτελέσματα των εκλογών της 6^ης Μαίου είναι γνωστά. Ο δικομματισμός ουσιαστικά κατέρρευσε και εάν δεν υπήρχε ο εκλογικός νόμος, τα αποτελέσματα σε επίπεδο εδρών γι αυτόν θα ήταν ακόμη χειρότερα. Με βάση τα ποσοστά που έλαβαν οι πολιτικές δυνάμεις που ζήτησαν την ψήφο των πολιτών κάνουμε τις εξής επισημάνσεις.

Οι δυνάμεις που έχασε το ΠΑΣΟΚ κατέφυγαν κυρίως προς το ΣΥΡΙΖΑ και δευτερευόντως προς τη ΔΗΜΑΡ. Οι δυνάμεις που έχασε η ΝΔ κατέφυγαν κυρίως προς το κόμμα του κ. Καμμένου και δευτερευόντως προς άλλα μικρότερα κόμματα που δεν εκπροσωπήθηκαν στη βουλή. Αξιοσημείωτη είναι η σημαντική άνοδος της «Χρυσής Αυγής», η οποία βρήκε γόνιμο έδαφος στο κλίμα που έχει δημιουργηθεί στην ελληνική κοινωνία από τις διαχρονικές πολιτικές ατιμωρησίας και αδιεξόδων των δύο κομμάτων του δικομματισμού, αλλά και από την πολιτική αυτό-εξουδετέρωση του ΛΑΟΣ.

Οι μεγάλοι νικητές βέβαια είναι ο ΣΥΡΙΖΑ και το κόμμα του κ. Καμμένου και δευτερευόντως η Δημοκρατική Αριστερά του κου Κουβέλη. Το θέμα στο σημείωμα μας αυτό, είναι να εξετάσουμε ποιες συγκεκριμένες δυνατότητες και ευκαιρίες για αλλαγές και μεταρρυθμίσεις που έχει ανάγκη η χώρα, δημιούργησαν τα αποτελέσματα των εκλογών και κατά πόσο αξιοποιήθηκαν από τις πολιτικές δυνάμεις της αριστεράς που αναδείχθηκαν οι πιο κερδισμένοι αυτών των εκλογών.

Κατ’αρχήν όσον αφορά το ΚΚΕ. Σταθερά προσηλωμένο σε μια πολιτική απομονωτισμού και αναχωρητισμού η ηγεσία του απέρριψε κατηγορηματικά κάθε ιδέα για συνεργασία, πόσο μάλλον για Κυβερνητική συνεργασία με τις άλλες δυνάμεις της αριστεράς. Δεν χρειάζεται άλλο σχολιασμό. Η ηγεσία του ΚΚΕ είναι προσκολλημένη σε έναν δογματισμό που την εμποδίζει να δει την πραγματικότητα. Κάθε προσπάθεια για αλλαγή και μεταρρύθμιση του συστήματος είναι ύποπτη γι αυτήν και την απορρίπτει.

Ο ΣΥΡΙΖΑ ως 2^η δύναμη ανέλαβε την διερευνητική εντολή σχηματισμού Κυβέρνησης. Η Δημοκρατική Αριστερά του έδωσε άμεση στήριξη. Το ΚΚΕ απέρριψε ακόμη και την ιδέα συνάντησης Τσίπρα-Παπαρήγα. Νέα Δημοκρατία και ΠΑΣΟΚ έτριβαν τα χέρια τους από ικανοποίηση όταν έβλεπαν τον αντισυστημικό Τσίπρα να ακολουθεί τις αστικές διαδικασίες διερεύνησης, έστω και με ανορθόδοξες γι αυτούς πρακτικές, όπως συναντήσεις με κόμματα εκτός βουλής, είτε με κοινωνικούς φορείς. Και κάποιοι άλλοι βέβαια των συνιστωσών του ΣΥΡΙΖΑ, ίσως και κάποιοι του ΣΥΝ να έβγαλαν σπυράκια βλέποντας τον αρχηγό να ασχολείται σοβαρά με αυτές τις «αστικές διαδικασίες».  Το πιο αστείο στην υπόθεση ήταν όταν και τα δύο κόμματα του δικομματισμού προσφέρθηκαν με ιδιαίτερη χαρά, να δώσουν απλόχερα στήριξη σε περίπτωση που ο ΣΥΡΙΖΑ θα συγκροτούσε Κυβέρνηση της αριστεράς, όπως έλεγε. Άσχετα εάν το εννοούσαν πραγματικά ή όχι και τα δύο κόμματα ήθελαν με την απλόχερη αυτή στήριξή τους να πετύχουν δύο πράγματα. Να αποφύγουν τις επαναληπτικές εκλογές κατά πρώτον και κατά δεύτερον να «στριμώξουν» το ΣΥΡΙΖΑ με μια Κυβερνητική ευθύνη διαχείρισης πολύ δύσκολών θεμάτων τα οποία έχουμε να αντιμετωπίσουμε το επόμενο διάστημα ως χώρα, με σκοπό ασφαλώς να τον φθείρουν στο ριζοσπαστικό ακροατήριο που τον ψήφισε. Όμως φαινόταν από την αρχή ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν «μάσαγε». Όλα έδειχναν ότι είχε αποφασίσει να μην μπει στην ουσία της διαδικασίας σχηματισμού Κυβέρνησης. Είτε γιατί έβλεπε ότι δεν του έβγαιναν τα «κουκιά», όπως ίσως τα ήθελε, είτε γιατί είχε επιλέξει να μην μπερδευτεί με αυτές τις διαδικασίες οι οποίες του χάλαγαν το ριζοσπαστικό προφίλ με το οποίο κέρδισε αυτό το σημαντικό ποσοστό των δυσαρεστημένων ψηφοφόρων του δικομματισμού, λοξοκοιτώντας τις επαναληπτικές εκλογές. Και έτσι ολοκληρώνεται κάπως άδοξα η διερευνητική εντολή του κου Τσίπρα και περνάμε σε νέα φάση, όπου η Δημοκρατική Αριστερά του κ. Κουβέλη καταθέτει μια ρεαλιστική πρόταση σχηματισμού μιας Κυβέρνησης συνεργασίας με την προϋπόθεση συμμετοχής και του ΣΥΡΙΖΑ και την στήριξη ή συμμετοχή δημοκρατικών και προοδευτικών δυνάμεων με ευρωπαϊκό προσανατολισμό και οι οποίες θα δεσμευόντουσαν σε ένα ελάχιστο προγραμματικό πλαίσιο μεταρρυθμίσεων και αλλαγών και με την σταδιακή απαγκίστρωση από το μνημόνιο.

Ας εξετάσουμε αυτή την πρόταση με δεδομένα το συγκεκριμένο συσχετισμό δυνάμεων που έχει διαμορφωθεί μετά τις εκλογές, την κρισιμότητα της κατάστασης και την αδύναμη θέση που έχει περιέλθει ο δικομματισμός με ένα ΠΑΣΟΚ και μια ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ να ψάχνουν τα κόμματά τους και να μην τα βρίσκουν.  Και το ερώτημα είναι : Πότε αλήθεια ήταν καλύτερες οι συνθήκες για την αριστερά από τη μεταπολίτευση, για να παρέμβει στις εξελίξεις όχι απλά καταγγέλλοντας, αλλά αναλαμβάνοντας συγκεκριμένες ευθύνες ακόμη και Κυβερνητικές; Σε ένα πολιτικό τοπίο όπου ο δικομματισμός είναι ξεδοντιασμένος, δίνεται μια μοναδική ευκαιρία στην αριστερά να πρωταγωνιστήσει στις εξελίξεις, να θέσει ζητήματα όπως η απλή αναλογική, η κατάργηση του νόμου περί ευθύνης υπουργών και μια σειρά άλλες αλλαγές και μεταρρυθμίσεις που έχει ανάγκη η κοινωνία και ο τόπος. Δημοκρατική μεταρρύθμιση του Κράτους, χωρισμός Κράτους και Εκκλησίας, διαφάνεια στις κρατικές προμήθειες, μείωση των στρατιωτικών δαπανών, αξιοκρατία και αξιολόγηση των δημόσιων υπηρεσιών και λειτουργών και μια σειρά άλλες μεταρρυθμίσεις και  ώριμες αλλαγές για την σταδιακή μετεξέλιξη του Κράτους μας σε ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό δημοκρατικό Κράτος. Και για το μνημόνιο που τόσο αγώνα έκανε η αριστερά να το καταργήσει, δίνεται μια μοναδική ευκαιρία να αμφισβητηθεί από όλο το πολιτικό σύστημα, αφού όρος απαράβατος σχηματισμού αυτής της Κυβέρνησης είναι η σταδιακή απαγκίστρωση από το μνημόνιο. Που πρακτικά σημαίνει ότι αυτή η νέα Κυβέρνηση θα αναλάβει συγκεκριμένες πρωτοβουλίες που θα ακυρώνει στην πράξη άδικες πολιτικές, όπως οι οριζόντιες περικοπές μισθών και συντάξεων, οι εργασιακές σχέσεις και μια σειρά άλλα θέματα τα οποία θα δρομολογήσει προς αναθεώρηση. Ακούγοντας αυτές τις μέρες τον Αλέξη Τσίπρα, αλλά και κάποια άλλα σημαντικά στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ, σου δημιουργείται η εντύπωση προς στιγμήν ότι η απόσταση για να αποδεχθεί μια τέτοια πρόταση είναι πολύ μικρή. Και λέω προς στιγμή γιατί εντός ολίγου κάποιο άλλο στέλεχος ή ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας σου αλλάζει την εντύπωση και σε πείθει ότι το μόνο που βλέπει είναι οι επαναληπτικές εκλογές.

Υπάρχουν κάποια αμείλικτα ερωτήματα τα οποία πρέπει να σκεφτεί καλά η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ. Και αν πάμε σε επαναληπτικές εκλογές, αλήθεια τι είδους ριζικές αλλαγές μπορούν να γίνουν στο συσχετισμό των δυνάμεων ; Και ας υποθέσουμε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ βγει πρώτη δύναμη και πάρει και τις πενήντα έδρες μπόνους τι θα γίνει ; Θα μπορέσει να κάνει Κυβέρνηση της Αριστεράς ; Και οι άλλες δυνάμεις τι θα κάνουν ; Θα μείνουν αμέτοχες και αμήχανες για πολύ καιρό ; Μήπως αυτό που επιδιώκει ο ΣΥΡΙΖΑ μετατραπεί σε μπούμερανγκ ; Μήπως αυτή η τακτική του ΣΥΡΙΖΑ τους δώσει τα κατάλληλα καύσιμα για την επανασυγκρότηση και αναδιάταξη τους ; Οι αλλαγές στους συσχετισμούς δεν γίνονται μόνο με κάποιους έξυπνους και επικοινωνιακούς χειρισμούς. Οι δυνάμεις της αριστεράς δεν δυναμώνουν με απλές μετατοπίσεις αγανακτισμένων ψηφοφόρων του δικομματισμού, αλλά με σταθερές και επίπονες διαδικασίες πολιτικών και κοινωνικών διεργασιών.

            Μήπως λοιπόν η σημερινή συγκυρία ενός ξεδοντιασμένου και αμήχανου δικομματισμού αποτελεί μια μοναδική ευκαιρία για την ανανεωτική και δημοκρατική αριστερά να παρέμβει στις εξελίξεις και να διαμορφώσει την επόμενη μέρα στη χώρα ; Ξαναλέω το ζητούμενο σήμερα δεν είναι ο σοσιαλισμός. Είναι η υλοποίηση κάποιων συγκεκριμένων δημοκρατικών αλλαγών και μεταρρυθμίσεων που αγωνίζεται για δεκαετίες τώρα η αριστερά χωρίς κανένα αποτέλεσμα και η επαναδιαπραγμάτευση των θεμάτων της δανειακής σύμβασης και του μνημονίου, στο φως των νέων εξελίξεων και του τοπίου που διαμορφώνεται στην Ευρώπη με την αλλαγή των συσχετισμών των δυνάμεων. Και σήμερα της δίνεται μια μοναδική ευκαιρία να την αξιοποιήσει. Και πρέπει να την αξιοποιήσει και να μην την απεμπολήσει. Μπορεί και να μην πετύχει. Δηλαδή να σχηματιστεί μια Κυβέρνηση με την στήριξη και την συμμετοχή της Αριστεράς και να μην μπορεί να προχωρήσει τις αλλαγές και τις μεταρρυθμίσεις που θα τεθούν και θα έχουν συμφωνηθεί. Όμως στην περίπτωση αυτή η αριστερά θα έχει προσπαθήσει και θα έχει πείσει την κοινωνία ότι δεν περιορίζεται μόνο στις καταγγελίες, αλλά τολμά να αναλαμβάνει και ευθύνες. Και αυτός είναι ένας πιο σίγουρος και σταθερός τρόπος να κερδίζει τους πολίτες με την πολιτικής της.

Θα τολμήσει η Αριστερά ;

Κώστας Χαϊνάς

Χαλκίδα 12-5-2012